Analyse Maatschappelijk Wonen en zorg

Minder verpleeghuizen nodig dan verwacht door afname verblijfsduur

Minder verpleeghuizen nodig dan verwacht door afname verblijfsduur


De verblijfsduur in Nederlandse verpleeghuizen is tussen 2012 en 2023 met bijna acht procent afgenomen, vooral door veranderingen in zorgbehoefte en samenstelling van de bewoners. 

De verschuiving naar intensievere zorg thuis, stimulerend beleid vanuit zorgkantoren en de impact van de coronapandemie hebben geleid tot minder opnames van ouderen met een lichtere indicatie (ZZP 4), wat bijdraagt aan dalende wachtlijsten en toenemende leegstand. 

Dit heeft grote implicaties voor beleidskeuzes rondom toekomstige verpleeghuiscapaciteit: bij voortzetting van de huidige trends zal de benodigde uitbreiding van plekken veel lager uitvallen dan eerder gedacht, en zal de nadruk komen te liggen op het bouwen van zorggeschikte woningen in plaats van traditionele verpleeghuisplekken.

Het belang van geclusterde (voor zorg geschikte) woonvormen wordt steeds groter voor de grotere groep kwetsbare ouderen die zelfstandig thuis woont. PricewaterhouseCoopers (PwC, 2025) constateerde dat circa 22.000 mensen in 2030, die nu nog zelfstandig thuis wonen, in een geclusterde (beschutte) woonvorm zouden willen wonen. Door in te zetten op een sterke differentiatie van het aanbod aan dergelijke woonvormen kan flexibeler worden ingespeeld op veranderingen in de toekomstige zorgvraag van ouderen.

Bronvermelding: ESB, platform voor economisch onderzoek en debat in Nederland, 13 april 2026


Redactie
14-04-2026